خانه / جهانگردی / سفرنامه هند٬ بخش اول: دهلی٬ آگرا و شکوه تاج محل

سفرنامه هند٬ بخش اول: دهلی٬ آگرا و شکوه تاج محل

هند، دومین کشور پرجمعیت جهان پس از چین است. دهلی نو پایتخت هند است و پرجمعیت ترین شهر آن بمبئی ۱۴ میلیون نفر جمعیت دارد. بیش از ۳۵ شهر در این کشور بالای یک میلیون نفر جمعیت دارد و از نظر جغرافیایی در جنوب آسیا واقع شده است و هفتمین کشور پهناور دنیاست (دو برابر ایران مساحت دارد). زبان رسمی آن انگلیسی و هندی است و واحد پول آن روپیه است. در حال حاضر هر روپیه حدود 65 تومان است.

ما ژانویه ۲۰۱۶ به هند سفر کردیم و از سه شهر دهلی، آگرا و جیپور دیدن کردیم .

نمای کلی در نگاه اول

در بدو ورود به دهلی اولین چیزی که خودنمایی می کند آلودگی شدید هوا است  (دهلی ششمین شهر آلوده دنیاست). بدلیل سردی و رطوبت هوا نفس کشیدن بسیار دشوار بود، انگار که دود خالص وارد ریه ها شود. به این حالت آب و هوا اصطلاح خاصی به نام smogy می گفتند. پس توصیه میکنم اصلا ژانویه را برای دیدن هند انتخاب نکنید. بهترین زمان ماه های سپتامبر (شهریور) تا دسامبر و اکتبر (دی ماه) است. قبل از سپتامبر و بعد از فوریه گرم و بارانی است و ماه ژانویه هم آلودگی هوا دو چندان.

در مسیر هتل چند نکته جالب بود :

۱- رانندگی بسیار بدتر از ایرانیها … بدون قانون و با کمک بوق. تحمل شنیدن اینهمه صدای بوق واقعا دشوار بود !

۲- فقرا درهمه جای شهر دیده می شوند زنان و بچه هایی با ظاهری بسیارکثیف که مشخص بود از سوء تغذیه (کاشکتیک) نیز رنج می برند گدایی میکردند و حس ترحم و دلسوزی را بر می انگیختند. ۴۰٪ مردم هند زیر خط فقر زندگی می کنند و البته عددی که برای تعیین سطح فقر بیان شده (درآمد سالانه ۲۵۰ دلار) هم بسیار عجیب است!

دولت سالانه مقداری گندم و برنج و آذوقه اصلی به این اقشار جامعه کمک می کند اما وضع زندگی ایشان همچنان خیلی بد بود . چادرهای اطراف شهر که تنها روکشی از فضولات گاو برای محافظت از سرما دارند منظره ای است که شاید کمتر نقطه ای از دنیا آن را در این ابعاد دیده باشد. زن و بچه ها در گوشه خیابان زندگی می کنند، همانجا می خوردند، می خوابند و قضای حاجت می کنند.

۳- ادرار کردن کنار خیابان و اغلب گوشه دیوار های شهر به وفور دیده می شد، قبح و زشتی نداشت و مردان بسیاری در اینحالت دیده می شوند.

۴- وضعیت بهداشت عمومی بسیار ضعیف است، چیزی به اسم سطل زباله‌ دیده نمی شود و گوشه گوشه شهر و خیابان فقط و فقط کثافت و آشغال جمع شده است.

البته در قسمتی از دهلی نو که مربوط به منطقه کاخ ریاست‌جمهوری و مجلس هند بود رفتگرانی را دیدیم که مشغول تمیزکاری بودند. فقط این قسمت (اعیان نشین) شهر، تمیز و بدون زباله بود.

۵- حضور حیوانات مختلف از جمله گاو، سگ، میمون و موش و … درخیابانها هم واقعا تعجب آور بود. همزیستی مسالمت‌ آمیز با حیوانات را باید از هندی ها آموخت!

هتل ما در دهلی

وضعیت هتل برخلاف آنچه که ما شنیده بودیم و در واقع نگرانش بودیم خیلی خوب بود .ما هتل 5 ستاره Radison blu قاضی آباد را انتخاب کرده بودیم . این هتل در حاشیه شهر دهلی واقع شده و یکی از معایبش فاصله زیاد تا مرکز شهر است اما از لحاظ امکانات، تمیزی، اخلاق پرسنل و صبحانه عالی بود. قیمت یک شب اتاق دو تخته ۱۰۰۰۰ روپیه بود، البته در زمانهای مختلف و بستگی به شلوغ یا خلوت بودن هم قیمت اتاق ها تغییر می کند.

hotel

dehli-breakfast

اماکن دیدنی دهلی

در دهلی از مقبره گاندی دیدن کردیم که بسیار ساده و بی پیرایه بود. برای احترام به این مرد بزرگ دم در ورودی محوطه مقبره کفش هایمان را درآوردیم. همچنین لازم به یادآوری است که گاندی را چون هندو بوده سوزانده و تنها یک تخته سنگ سیاه که بالای آن شمعدانی روشن بود، مقبره را تشکیل می داد.

سپس از مناره قطب دیدن کردیم.در محل این مناره معبدی بوده که بدست مسلمانان خراب شده است و مناره از سنگهای متعدد آن ساخته شده است.

تور لیدر ما (آقای زاهد کریمی) دکترای تاریخ هند از دانشگاه جواهر لعل نهرو داشت و خیلی خوب فارسی صحبت می کرد، اکثر مطالبی که مینویسم را بدون تغییر از صحبت‌های آقای زاهد نقل قول می کنم. زاهد دینش را دین(عشق) معرفی کرد و بسیار صبورانه و با حوصله جواب سوالات را می داد و خلاصه همراه خیلی خوبی بود .

معبد akshardham که بزرگترین معبد جهان است (صحت ادعا بر عهده آقای کریمی)، در دهلی واقع شده است. ۲۵ سال قبل ساخته شده و ساخت آن ۲۰ سال طول کشیده است. تمام معبد از سنگ ساخته شده و تراشهای بسیار زیبا به شکل طاووس و خدایان دین هندو در آن جلوه می کند.

خدای شیوا => رقص

خدای کریشنا => عشق و محبت

خدای گانیشا => خوشبختی

خدای لکچمی => دولت و ثروت

و ….

که هرکدام شکل خاص خودشان را دارند مثلا شیوا شبیه ضحاک ماردوش است و یا گانیشا سری شبیه به فیل است. همه اینها داستانهای اساطیری مربوط به خودشان را دارند که شنیدنی است.

krishna
krishna

جمعیت زیادی روزانه از این معبد بازدید می کنند. هزینه بازدید ۳۵ دلار بود که درآمد زیادی را می توان برای آن تصور کرد و در واقع یک قطب اقتصادی محسوب می شود.

به دلایل امنیتی ورود دوربین عکاسی و فیلمبرداری به داخل معبد ممنوع است. شاید هم طرفندی باشد برای رمزآلود نگاه داشتن داخل معبد برای کسانی که آن را ندیده اند و حفظ جاذبه گردشگری آن به بهانه مقدس بودن معبد و خدایان. البته اثر زیان بار فلش و نور UV دوربین ها را هم نباید از نظر دور داشت.

آگرا

مدت زمان سفر ما فقط ۷ روز بود. روز سوم راهی آگرا شدیم. مدت زمان ۷ روز برای دیدن سه شهر با توجه به زمان زیادی که در مسیر بین شهرها صرف می شود خیلی خیلی کم  است. بطور خلاصه می توان گفت که ما سه روز را در مسیر بین شهر ها بودیم و فقط ۴ روز برای دیدن این شهرها فرصت داشتیم که بسیار خسته کننده بود. مدت این تور حداقل باید ۱۰ روز باشد که فرصتی برای استراحت هم داشته باشیم.

آگرا سومین شهر پر جمعیت در ایالت اوتار پرارش در کنار رودخانه (یامونا) واقع شده و حدود ۲۰۰ کیلومتر از دهلی فاصله دارد؛ اما بدلیل اینکه سرعت حرکت در اکثر جاده های هند حدود ۶۰ کیلومتر در ساعت است، حدود ۴ ساعت در راه بودیم. جاهایی که بین راه توقف داشتیم از سطح بهداشت قابل قبولی برخوردار بود و سرویس های بهداشتی آب و صابون  و دستمال کاغذی وجود داشت.

آبادی شهر آگرا از زمان نوه بابرخان مغول به نام اکبرشاه شروع شده است. قلعه قرمز یا دژ آگرا به سبک معماری ایرانی، اسلامی در قرن شانزدهم و بدست اکبر شاه مغول در آگرا ساخته شده است. ساخت این قلعه تاریخی با مسجد و قصرهای زیبا و مجللش تا زمان شاه جهان ادامه داشته است.

شاه جهان نوه اکبر شاه درون قلعه کاخهایی برای اقامت خود و همسرانش و از جمله سوگلی اش (ممتاز بانو) ساخت. ملکه ممتاز در این قصر از دنیا رفت. دیوار های قلعه بلند و به رنگ قرمز است و چهار دروازه دارد. قصر ها نیز به دو رنگ سفید و قرمز و از سنگ مرمر ساخته شده اند.

815919300_162456

در این قصر یک حیاط سرسبز بود که در قدیم مکانی برای برپایی بازاری مخصوص زنان اشراف و بزرگان بوده است. اما ظاهراً شاهزاده ها هم می توانستند رفت و آمد داشته باشند و بنای آشنایی شاه جهان و ممتاز بانو که از اشراف ایرانی و اصالتاً شیرازی بوده، در این بازار ریخته می شود.

هنگام بازدید از قلعه قرمز نتوانستیم به دیدن تاج محل برویم، چون جمعه بود و به خاطر مسجدی که در داخل تاج محل قرار دارد و برپایی نماز جمعه، این محل به روی بازدید کنندگان بسته بود.

بعد از بازدید قلعه قرمز به خرید رفتیم، ادویه و چای هندی برای سوغات و پارچه و لباس هندی که البته گران بود.

یک تجریه! با هربار سوار و پیاده شدن به اتوبوس دستفروش های بسیاری اطراف شما جمع می شوند، مواظب جیبتان باشید و البته اگر اهل چانه زدن باشید تخفیفات خوبی هم از این دستفروش ها می توانید بگیرید، گردنبند سنگی را که اول بار ۱۰۰۰ روپیه بود به ۱۰۰ روپیه هم می فروختند.

نهار را در یک رستوران شیک بنام Bon Barbecue Restaurant در خیابان فاتح آباد صرف کردیم که حالت سلف سرویس داشت. ابتدا پیش غذاهای بسیار عالی و خوشمزه از قبیل جوجه و میگو کباب شده سرو می شود و سپس از شما با انواع غذاهای هندی٬ سالاد و بالاخره دسر به صورت سلف سرویس پذیرایی به عمل می آید. توصیه می کنم حتماً این رستوران را امتحان کنید.

 

تاج محل

صبح شنبه عازم تاج محل شدیم، قسمتی از مسیر که تا نزدیکی تاج محل بود هیچ خودرو و اتوبوسی اجازه تردد نداشت و با ماشین برقی رفتیم. اجازه حمل دوربین عکاسی به داخل محوطه تاج محل داشتیم ولی خوراکی، اشیاء فلزی، برنده، اسلحه، فندک و از این قبیل را نگهبانان درب ورودی ضمن گشت بدنی می گرفتند. قیمت بلیط ورودی هم 750 روپیه است.

421805125_13201

در سه طرف بنای تاج محل بناهایی مثل مسجد و گنبد و مناره از سنگ قرمز می بینید، خود بنای تاج محل از سنگ های مرمر سفید و یکدست ساخته شده و این تضاد رنگ، زیبایی خاصی به مجموعه داده است.

تاج محل از عجایب هفتگانه در معماری و محل آرامگاه (ارجمند بانو) ملقب به ممتاز محل (یا ممتاز بانو) است.

شاه‌جهان و ممتازبانو در سال ۱۶۱۲ (میلادی) ازدواج کردند و ۱۸ سال با یکدیگر زندگی کردند و ثمره این ازدواج ۱۴ فرزند بود که هفت تن زنده ماندند و بزرگ شدند.

گفته‌اند شاه جهان، همسرش ممتاز محل را بسیار دوست می‌داشت و در همهٔ سفرها حتی سفرهای جنگی نیز او را به همراه خود می‌برد. در یکی از این سفرهای جنگی که تقریباً یک سال پس از به سلطنت رسیدنش روی داد و برای سرکوبی حاکمی افغان عازم شده بود، ارجمند بانو را با وجود باردار بودن همراه خود برد. در هنگام جنگ با سپاه دشمن، پادشاه شنید که همسرش دچار درد و کسالت سختی شده‌ است و امیدی به زنده ماندنش نیست، به همین سبب فوراً خود را به نزد همسرش رساند و از او خواست که هر چه در دل دارد به او بگوید. وی نیز نکاتی را ابراز داشت که از قول او چنین نوشته‌اند: «شاها گفته و شنیده ما را عفو فرمایند، عن‌قریب مسافر هستم… شاها در ایام محبوسی همدرد شما ماندم. الحال که ایزد تعالی پادشاهی نصیب شما کرد و فرمانروایی جهان بخشید ما پرحسرت انتقال می‌کنیم و می‌رویم بنابر آن دو وصیت است، امید که هر دو قبول شوند. خدیو جهان اقبال نموده استفسار کردند، بیگم صاحب فرمودند که حق تعالی شما را چهار پسر و چهار دختر داده ‌است برای نام و نشان همین کفایت می‌کند، چنان نشود که نسل دیگر از کسی پیدا شود که با هم جنگ و جدل دارند. وصیت دوم آنست که برای ما همچنان مکان تعمیر باید که بر منصه ظهور نایاب و کمال عجیب و غریب گردد.» در واقع ممتاز محل هنگام وفات از شوهرش درخواست کرد که پس از وی زنی نگیرد و برای او مقبره‌ای بسازد که بدان نام وی جاوید بماند. شاه‌جهان هر دو وصیت را به دل و جان قبول کرد.

نوشته‌اند که شدت علاقه‌مندی شاه‌جهان به همسرش چنان بود که تمامی موی سر شاه جهان در سال دوم فوت همسرش سفید شد. او وصیت ممتاز محل را مد نظر داشت و چنان که نوشته‌اند در مدت زندگی خود پس از فوت همسرش که نزدیک به سی و شش سال بود (۱۰۴۰ تا ۱۰۷۶ ه.ق) ازدواج نکرد و در این مدت دخترش، جهان آرا از او نگهداری می‌کرد. البته آرزوی ممتاز محل در مورد عدم بروز جنگ میان فرزندانش تحقق نیافت، چرا که اورنگ زیب پسر سوم شاه جهان به برادرش دارا شکوه که شخصی ادیب و اندیشمند بود، حسادت می‌ورزید. اورنگ زیب پدر را دستگیر و زندانی کرد و برادرش دارا شکوه را که به فرهنگ پارسی و ایرانی و مذهب شیعه علاقه وافری داشت، به اتهام ارتداد به قتل رساند و خود قدرت را به دست گرفت.وی پدرش را به جرم اسراف کاری و ساخت بنای شرک آمیز (آرامگاه تاج برای همسر) زندانی و تا مرگ در اسارت نگه داشت. شاه جهان در کنار همسرش ممتاز بانو به خاک سپرده شد.

شاه‌جهان وصیت دوم همسرش ممتاز محل را نیز مورد توجه قرار داد و در همان سال (۱۰۴۰ هجری قمری) دستور داد آرامگاهی برای او ساخته شود. بنای باشکوه آرامگاه در زمینی وسیع در کنار رودخانه یامونا (جمنا) شروع شد و ساخت آن هفده سال به طول انجامید تا سرانجام در سال ۱۰۵۷ طی مراسمی خاتمه بنای مجموعه تاج محل اعلام شد.

بنای تاج محل یکی از بهترین نمونه‌های معماری کشور هندوستان است که تاثیر معماری و فرهنگ ایرانی در آن کاملاً هویداست. این بنا در سال ۲۰۰۷ (میلادی) به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جدید برگزیده شد.

ShahInsidetaj

.

قسمت دوم سفرنامه هند را اینجا بخوانید
.
با تشکر از نویسندگان مهمان: مژگان و عارف

مطلب پیشنهادی

گوا

گوا، جنوبی ترین نقطه شبه جزیره هند

درباره این منطقه از هند مطالب خواندنی زیادی در اینترنت یافت می شود. من سعی …

2 دیدگاه

  1. خیلی خوب بود ممنون.

  2. عالی بود… مفید و کاربردی. منتظر قسمت بعدی هستیم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *